Sipma vs Welger – porównanie łańcuchów do pras rolujących

Dla porównania przyjąłem sprawdzone rozwiązania: SIPMA PS 1211 wykorzystuje komorę łańcuchową, a PS 1221 walcowo-łańcuchową; w dokumentacji WELGER RP 202/220/302/320 opisano natomiast kilka osobnych łańcuchów napędowych, ich sprężynowe napinanie i mechaniczny system smarowania. (Sipma)

Łańcuchy należą do najbardziej obciążonych elementów prasy rolującej. Przenoszą moment obrotowy, współpracują z kołami zębatymi, a w niektórych konstrukcjach uczestniczą bezpośrednio w formowaniu beli. Właśnie dlatego części stosowanych w maszynach SIPMA i WELGER nie należy porównywać wyłącznie według długości czy podziałki. Znaczenie ma konstrukcja konkretnej prasy, miejsce pracy elementu oraz parametry przewidziane przez producenta.

SIPMA – duża rola łańcucha w konstrukcji komory

W prasach SIPMA można spotkać rozwiązania, w których układ łańcuchowy jest bezpośrednio związany z procesem formowania beli. Przykładem jest PS 1211 FARMA PLUS wyposażona w łańcuchową komorę zwijania. Łańcuchy współpracujące z listwami odpowiadają za utrzymywanie materiału w ruchu i prawidłowe formowanie beli.

Inaczej wygląda to w modelu PS 1221 FARMA PLUS, gdzie zastosowano komorę walcowo-łańcuchową. Walce zwiększają stopień zgniotu, natomiast łańcuchy z listwami wspomagają obracanie materiału wewnątrz komory.

Oznacza to, że podczas zakupu części do SIPMA należy najpierw rozróżnić łańcuch komory od typowego łańcucha napędowego. Są to elementy pracujące w innych warunkach i nie można traktować ich jako zamiennych tylko ze względu na podobny rozmiar.

WELGER – kilka niezależnych łańcuchów napędowych

W prasach WELGER, szczególnie w popularnych seriach RP, istotną rolę odgrywają łańcuchy przekazujące napęd do poszczególnych zespołów maszyny. Dokumentacja wybranych modeli wskazuje osobne układy związane m.in. z podbieraczem, zespołem tnącym czy innymi elementami napędu.

W praktyce oznacza to, że określenie „łańcuch do WELGER RP 220” jest zbyt ogólne. Przed zakupem trzeba wiedzieć, który mechanizm ma być naprawiany.

Dodatkowo poszczególne wersje tej samej serii mogą różnić się wyposażeniem. Na rynku spotykane są m.in. odmiany FARMER, MASTER, PROFI czy SPEEDPROFI, dlatego warto posługiwać się pełnym oznaczeniem maszyny oraz numerem seryjnym.

SIPMA czy WELGER – czy łańcuchy są zamienne?

Nawet jeśli dwa elementy mają identyczną podziałkę, nie oznacza to jeszcze możliwości ich zamiennego zastosowania. Łańcuchy mogą różnić się szerokością, średnicą sworznia i rolki, grubością płytek, liczbą ogniw czy wytrzymałością.

Przy porównywaniu części należy sprawdzić przede wszystkim:

• podziałkę łańcucha,
• szerokość pomiędzy płytkami wewnętrznymi,
• średnicę rolki,
• średnicę sworznia,
• grubość i wysokość płytek,
• liczbę ogniw,
• liczbę rzędów,
• sposób połączenia z listwami lub innymi elementami.

W przypadku łańcuchów komory prasującej szczególnie ważna jest również konstrukcja mocowań. Standardowy łańcuch rolkowy o odpowiedniej podziałce nie zastąpi automatycznie specjalistycznego zespołu współpracującego z listwami.

Numer OEM powinien być pierwszym kryterium

Najbezpieczniejszą metodą zakupu jest identyfikacja według numeru katalogowego OEM. Pozwala on przypisać część do konkretnego modelu i miejsca montażu.

Jeżeli numeru nie można ustalić, pozostaje dokładny pomiar starego elementu. Warto jednak pamiętać, że zużyty łańcuch jest dłuższy od nowego. Powodem są powiększające się luzy na połączeniach sworzni i tulejek.

Dlatego nie należy dobierać nowego łańcucha wyłącznie według całkowitej długości starego. Znacznie pewniejsza jest podziałka, liczba ogniw i pozostałe wymiary konstrukcyjne.

Różnice występują również w napinaniu

Prawidłowe napięcie jest równie ważne jak dobór odpowiedniego rozmiaru. W dokumentacji pras WELGER RP 202, RP 220, RP 302 i RP 320 część łańcuchów napędowych jest napinana sprężynowo, natomiast w napędzie podbieracza lub zespołu tnącego regulacja może odbywać się za pomocą elementów przesuwanych w otworach regulacyjnych.

Nie powinno się więc ustawiać napięcia przypadkowo. Zbyt luźny łańcuch może uderzać, przeskakiwać i niewłaściwie zazębiać się z kołami. Zbyt mocno napięty zwiększa natomiast obciążenie sworzni, łożysk oraz wałów.

Smarowanie ma bezpośredni wpływ na trwałość

W prasach obu producentów można spotkać rozwiązania usprawniające smarowanie łańcuchów. SIPMA oferuje automatyczne smarowanie m.in. w wybranych modelach FARMA PLUS, natomiast dokumentacja części pras WELGER opisuje mechaniczny system doprowadzający olej do łańcuchów napędowych.

Najważniejsze jest, aby środek smarny docierał do powierzchni współpracujących sworznia i tulejki. To właśnie w tym miejscu powstaje zużycie prowadzące do stopniowego zwiększania podziałki roboczej.

Automatyczny układ również trzeba kontrolować – przede wszystkim poziom oleju, drożność przewodów oraz rzeczywiste podawanie środka smarnego.

Kiedy wymieniać również koła łańcuchowe?

Nowy łańcuch nie powinien pracować na mocno wyeksploatowanym kole. Ostre, asymetryczne lub charakterystycznie zakrzywione zęby wskazują na zużycie geometrii.

Założenie nowej części na takie koło może doprowadzić do bardzo szybkiego zużycia rolek i ponownego wydłużenia łańcucha. Przy serwisie warto więc jednocześnie sprawdzić koła, napinacze, prowadnice oraz współosiowość napędu.

Co wybrać przed kolejnym sezonem?

Różnica pomiędzy SIPMA a WELGER wynika przede wszystkim z konstrukcji konkretnej prasy i funkcji, jaką pełni dany element. W maszynach SIPMA szczególnego znaczenia nabierają rozwiązania łańcuchowe i walcowo-łańcuchowe związane z komorą zwijania. W prasach WELGER trzeba natomiast precyzyjnie ustalić, którego zespołu napędowego dotyczy wymiana.

Przed zamówieniem warto przygotować model, wersję maszyny, numer seryjny, numer OEM oraz podstawowe wymiary. Dopiero na tej podstawie należy porównywać dostępne łańcuchy do pras rolujących SIPMA. Dokładne dopasowanie części, kontrola kół i prawidłowe smarowanie mają znacznie większe znaczenie dla bezawaryjnej pracy niż wybór łańcucha wyłącznie według ceny lub przybliżonego rozmiaru.